Ailelerin bu endiseleri ile birlikte logusa dönemindeki kadinlarin vücutlarinin yeniden eski fizyolojik konumlarini kazanabilmesi ve çok kisa bir dönemde istenmeden yeni bir gebeligin olusmamasi için gebelikten korunma (kontrasepsiyon) sarttir. Ister sezaryen ister normal olsun; dogumlardan sonra vücudun toparlanmasi için genel olarak en az bir yil süreyle yeni bir gebelik önerilmez. Ancak bu bir yil içinde vücut tam olarak kendini toparlayabilir.

Emzirmeyenlerde 3 hafta, emzirenlerde ise 3 aydan sonra korunma olmadigi durumlarda gebelik sansi vardir.

Emzirme, dogum sonrasi 3 aya kadar tam koruyucu olmakla birlikte bu süre sonunda koruyuculugu azalarak devam eder. Çünkü "ovulasyon (yumurtlama)" genellikle 3. aydan sonra baslar ve 5-6. aylardan sonra normal periyoduna döner.

Günde 5-6 kezden az olmayacak sekilde emziren, bebegin ek gida orani % 15'i geçmeyen ve adet görmeyen lohusalarda, koruma %98 gibi yüksek bir oranda olabilmektedir.

Dogum sonrasi korunma yöntemleri içinde en uygun yöntemler "spiral, prezervatif (kondom) ve üç aylik depo progestin igneler" dir.

Spiral dogumdan hemen sonra veya daha ideal olarak 40 gün sonunda takilabilir. Takilacagi zaman adetli olmak gerekmez. Ancak rahim agzinda yara, vajinal enfeksiyon, rahim veya yumurtaliklarda enfeksiyon bulgulari, adet düzensizlikleri olmamalidir. Yine kisilerde bakir alerjisi de olmamalidir.

Erkegin prezervatif uygulamasi da uygun sekilde kullanildigi zaman spirale esdeger koruma saglar. Her iki este latex alerjisi olmamalidir.

Her iki yöntemi de kullanamayan kisilere "üç aylik depo progestinler" yapilabilir. Ülkemizde "Depo provera" ticari ismiyle pazarlanan bu igneler doktor tarafindan yalnizca uygun kisilere reçete edilebilir. Süte zarari yoktur. Tam olarak 90 gün süreyle korunma saglar, bu sürenin sonunda tekrar yapilmasi gerekir.

Depo provera'nin olumsuz yan etkileri ignelerin yapildigi süre boyunca adeta bir gebelik hali gibi adet görememe, bazen akne (sivilce), gögüslerde gerginlik, istaha bagli kilo artisi, zaman zaman adet düzensizlikleri seklinde ara kanamalaridir. Ignelerin yapimi birakildiktan sonra adetler bir süre daha eski düzenli haline dönmeyebilir.

Üç aylik depo progestin igneleri gibi "saf progestin içeren dogum kontrol haplari" nadiren tercih edilen dogum kontrol yöntemlerindendir. Olusturdugu yan etkiler depoprovera'ya benzer. Çok düzenli ve tam saatinde kullanilmadigi durumlarda ovulasyon sonucunda gebelikler olusabilir.

3. aydan sonra uzun etkili, cilt alti implantlarin (progesteron içeren) kullanilmasi da, alternatif bir kontraseptif yöntem olarak hastalara sunulmalidir.

Klasik dogum kontrol haplari hem estrojen hem de progestinleri içerir. Progestinlerin anne sütüne her hangi bir zararlari olmazken estrojenler anne sütünü azaltir. Bu yüzden emzirme döneminde dogum kontrol haplari önerilmez.

Dogum sonrasi artik kesinlikle yeni bir çocuk istemeyen ve 30 yasin üzerindeki kisilerde "Tüplerin Baglamasi (ligasyon)" islemi yapilabilir.

Tüplerin baglanmasi normal dogumdan sonra ilk 5 gün içinde veya dogumdan 40 gün sonrasindan itibaren aile planlamasi kliniklerinde laporoskopi veya minilaporotomi denilen küçük bir kesi yardimiyla yapilabilir.

Tüp ligasyonu islemi sezaryen olan gebelerde, ailelerin önceden islem için rizalarini belirtir imza vermeleri durumunda ameliyat sirasinda da yapilabilir. Genel olarak, tasidigi risklerden dolayi üçün üzerinde sezaryen olunmasi önerilmez.

Tüplerin baglanmasi durumunda geriye dönüs yok denecek kadar az oldugu için çiftler çocuk istememe konusunda kesin kararli olmalidirlar.

Tüplerin baglanmasi adet düzensizlikleri, cinsel fonksiyonlarda azalma ve kasik agrisi gibi sikayetler kesinlikle yaratmaz.

Erkekte tüp baglanmasi islemi ise "Vazektomi" olarak bilinir. Lokal anestezi esliginde ayaktan yapilan çok basit bir islemdir. Islem sonrasi cinsel istek veya fonksiyonlarinda azalma yaratmaz ve meni'nin miktarinda degisme olmaz. Yine geri dönüsümü olmayan bir yöntemdir.

Diger dogum kontrol yöntemleri; cervical cap, vajen içi fitil ve kremler, geri çekme yöntemleri (coitus interruptus) ise koruyuculuklari daha az olan yöntemlerdir.

Hangi korunma metodu kullanilirsa kullanilsin her türlü adet gecikmesi durumunda öncelikle gebelik düsünülmelidir. Eger gebelik testleri ve muayene sonuçlarinda gebelik saptanmazsa adet gecikmesi nedenine yönelik tedavi uygulanmalidir.