Türkiye`de yaklaşık 1.5 milyon çiftin kısırlık problemi yaşadığı ve yaklaşık olarak bu çiftlerin 150 bin kadarının tüp bebek tedavisine ihtiyaç duyduğu düşünülüyor.

Tüp bebekteki başarıyı artırmak ve tedavi maliyetlerini düşürmek için artık `çiftlere özel tedavi` uygulanıyor. Uzmanlar, tedavinin yüzde kaç başarı sağlayacağının daha ilk görüşmede yapılan tetkiklerle açıklanabileceğini söylüyor. Bebek sahibi olmak isteyen çiftler için tüp bebek konusunda dünyadaki son teknikleri araştırdık. Yalnızca Türkiye`nin değil, dünyanın tüp bebek uzmanları anne baba olmanın yollarını gösterdi. Ne zaman tüp bebek yapmaya karar vermeli?

Tüp bebek merkezini seçerken nelere dikkat etmeli? Tüp bebekte anomali riski var mı? Kanserli kadın çocuk doğurabilir mi? Menopozdan sonra çocuk sahibi olunabilir mi? Geç yaştaki anneliğin sırlarını tüp bebek konusunda otorite sayılan uzmanlar açıkladı... Erkek kısırlığı nesilden nesile geçiyor mu? Hiç spermi bulunmayan bir erkeğin baba olması mümkün mü?

Tüp bebek kısırlığa tamamen çözüm getirir mi? Bu soruların yanıtlarını merak ediyorsanız, yazı dizimizi kaçırmayın. Hacettepe Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Timur Gürgan, tüp bebekteki son gelişmeleri anlattı...


* Sizce tüp bebek yöntemindeki en büyük bilimsel yenilik nedir? Embriyo laboratuvarlarında artık kök hücrelerin üretilmesine başlandı. Bu hücre gruplarının, çeşitli hastalıkların tedavisinde kullanılması olasılığı doğdu. Özellikle genetik hastalıklara son verebilecek `gen transfer teknikleri` mümkün oldu.

2004 yılında Koreli Woo Suk Hwang ve grubu tarafından Science Dergisi`nde yayınlanan ilk veriler, insanların farklılığa uğramış cilt ve meme hücresi gibi hücrelerinden, bir cins kopyalama tekniği ile embriyo üretilebilececini gösterdi. Yeni bir insan oluşturabilecek embriyo, tıp dünyasını şaşırtmıştı. 19 Mayys 2005 tarihinde ise, yine aynı grup Science Dergisi`nde dünyaya yaptığı açıklama ile bu araştırmayı daha da ileriye götürdüğünü duyurdu. Kadın ve erkeklerin cilt hücrelerinden alınan hücre çekirdeğinin, çekirdeği çıkartılmış başka bir yumurta hücresine konulmasyıla, insanyn hücrelerinin kopyalanabileceği gösterildi.

* Kadınlar erkeğe hiç ihtiyaç olmadan çocuk sahibi olabilecekler mi? Kadınlar da erkekler de birbirlerine ihtiyaç duymadan, kendi kendilerini tek bir hücrelerinden kopyalatma şansına sahip olabilecek. Erkeklerin kendilerini kopyalatmak için taşıyıcı bir yumurtaya ve taşıyıcı�bir anneye ihtiyaçları var.

Ancak, kadınlar kendi kopyalarını kendileri taşıyabilecek. İnsan kopyalanması şimdilik laboratuvarda mümkün gibi görünüyor. Ama bilim dünyası bunu kabul etmiyor.

* İnsan kopyalanmayacağına göre, bu çalışma ne işe yaracak? Bu çalışmayı yapan grubun da belirttiği üzere, bu bilimsel veriler insan kopyalama için kullanılmamalı. Dolly cinsi koyunlar başta olmak üzere, hayvan çalışmaları gösterdi ki; bu tip bir kopyalama insanlar için çok tehlikeli sonuçlar doğurabilir. Çeşitli anomaliler, hayati önemdeki hastalıklar ve kanserin yanı sıra, erken ölümler, genetik problemler gibi sıkıntılara yol açabilir.

* Hücre kopyalamayı bilim dünyası hangi amaçla kullanabilir? Bu çalışmaların amacı çok sayıda kök hücre elde etmeye yöneliktir. Böylece, başta sinir hücreleri, göz hücreleri, pankreas hücreleri, beyin, kemik, kas, mide ve akciğer sistemini ilgilendiren hücreler elde edilebilecek ve tedavide insanların kullanılması sağlanacak. İnsan kopyalamak yerine, laboratuvarda insanların gerekli olan hücre ve oradan da organlarının geliştirilmesi sağlanacak ve bu hücreler hastalıkların tedavisi için kullanılabilecek.

* Bütün bu çalışmaların ardından, sizce artık `kısırlık tarihe karıştı` diyebilir miyiz ? Türkiye`de yaklaşık olarak 1.5 milyon çiftin kısırlık problemi yaşadığı ve yaklaşık olarak bu çiftlerin 150 bin kadarının tüp bebek tedavisine ihtiyaç duyabileceği hesaplanmaktadır. Tüp bebek tedavisine ihtiyaç duymadan, iyi bir değerlendirme sonucu çeşitli tedaviler sayesinde kısırlık sorunu yaşayan çiftlerin oldukça büyük bölümü gebe kalabiliyor.

Ancak burada belirleyici faktörler vardır. Kadının yaşı çok önemlidir. Kadınların mümkün olduğunca yaşlarının ilerlemeden uygun tedaviyi seçmelerini öneriyoruz. Yaş 40`a yaklaştıkça, tüp bebek tedavisi de olsa başarı oranı düşüyor. Kısırlık süresi uzadıkça gebelik oranı düşer.